You are here

Amino kiseline

Amino kiseline su osnovni gradivni elementi proteina. Vrijednost proteina koji se nalaze u namirnicama biljnog i životinjskog porijekla procenjuje se na osnovu amino kiselinskog sastava.
Amino kiseline koje se sintetišu u organizmu nazivaju se neesencijalne, dok se amino kiseline koje naš organizam nije u mogućnosti da sintetiše nazivaju esencijalne amino kiseline i stoga ih je neophodno unositi putem ishrane. U esencijalne amino kiseline se ubrajaju: amino kiselina triptofan, amino kiselina fenilalanin, amino kiselina lizin, amino kiselina treonin, amino kiselina valin (BCAA*), amino kiselina metionin, amino kiselina leucin (BCAA*), amino kiselina izoleucin (BCAA*), amino kiselina arginin i amino kiselina histidin. Prvih osam amino kiselina su neophodne za održavanje azotne ravnoteže (balansa nitrogena), dok je amino kiselina histidin esencijalna samo za decu u fazi rasta, a amino kiselinu arginin odrasle osobe mogu sintetisati u tkivima ili to čine mikroorganizmi crijeva, pa je fakultativno esencijalna. Neesencijalne amino kiseline su: amino kiselina glicin, alanin, serin, zatim, amino kiselina norleucin, asparagin, potom, veoma važna amino kiselina za oporavak mišića glutamin, glutaminska kiselina, prolin, hidroksiprolin, kao i amino kiselina citrulin, tirozin i aminokiselina cistin.
Osobina preparata na bazi amino kiselina je da one veoma brzo po unošenju prelaze u krvotok, ali su ukupne količine gradivnih materija veoma male. Iz tog razloga upotreba amino kiselina, prvenstveno, treba da skrati vreme odsustva proteinske podrške iz krvotoka nakon noćnog sna ili napornog treninga.

Saznaj više

Uzimanje preparata na bazi amino kiselina pokazuje pozitivne efekte na:
-jačanje imuniteta
-oporavak i regeneraciju nakon povreda, operacija i sl.
-zaštitu mišića od razgradnje
-stimulaciju lučenja prirodnog hormona rasta
-intenzivnije sagorjevanje masti.
Uloga amino kiselina
Najvažnija hemijska reakcija amino kiselina je formiranje peptidne veze koja omogućava povezivanje dve amino kiseline i stvaranje lanca amino kiselina (peptidi i proteini).
Esencijalne i neesencijalne
U sastav čovjekovog organizma ulazi ukupno 20 amino kiselina. 9 od njih se mogu izgraditi u samom organizmu, dok je preostalih 11 neophodno uneti kroz ishranu. Amino kiseline koje čovjekov organizam nije u stanju stvoriti, a neophodne su za njegovo funkcioniranje se nazivaju esencijalne amino kiseline. Opisaćemo detaljnije esencijalne amino kiseline, na čelu sa tri amino kiseline, poznatije kao BCAA, odnosno amino kiseline razgranatog lanca (Leucin , Izoleucin iValin)

Valin amino kiselina je esencijalna amino kiselina (ljudski organizam je ne može sintetizovati). Izvor valina u ishrani je riba, sir živina i neke semenke.
Leucin je esencijalna amino kiselina (ljudsko telo je ne može sintetizovati). Leucin nalazimo u mnogim prehrambenim namirnicama kao što su: mliječni proizvodi, teletina, svinjetina, piletina i lisnato povrće.
Izoleucin amino kiselina je, takođe, esencijalna amino kiselina. Izoleucin se sintetizuje u biljkama i mikroorganizmima. Bogat izvor izoleucina u ishrani su jaja, piletina, svinjetina, soja, sir, mlijeko i drugi.

U nastavku opisujemo preostalih 8 esencijalnih amino kiselina koje u organizam moramo unositi putem ishrane, odnosno, suplemenata.
Metionin amino kiselina je nepolarna esencijalna amino kiselina i jedina, uz amin okiselinu cistein, sadrži sumpor. Metionin amino kiselina je međuprodukt u biosintezi cisteina, karnitina, taurina, lecitina i drugih fosfolipida. U metabolizmu čovjeka služi u biohemijskim reakcijama.
Fenilalanin amino kiselina, životinje je ne mogu sintetisati, već je unose u tijelo ishranom. Fenilketonurija je nasljedni metabolički poremećaj nemogućnosti metaboliziranja fenilalanina.
Triptofan amino kiselina - za mnoge organizme i ljude, triptofan je esencijalna amino kiselina. Što znači da se ne može sintetisati u organizmu, već ju je potrebno unesti hranom. Glavna uloga amino kiselina, uključujući triptofan, je izgradnja proteina. Osim toga, triptofan ima i dodatnu ulogu, izgrađuje: Serotonin, Melatonin, Niacin (Vitamin B3)
Treonin amino kiselina se sintetiše u biljkama i mikroorganizmima iz asparaginske kiseline.
Lizin amino kiselina je esencijalna amino kiselina. Amino kiselina lizin je nužan gradivni element svih proteina ljudskog tela. Izvor lizina u ishrani nalazi se u žitaricama, mahunarkama i ribi.
Glicin amino kiselina je najjednostavnija amino kiselina među proteinskim amino kiselinama, posebno važna prilikom izgradnje određenih struktura (npr. kolagena).
Histidin amino kiselinu nalazimo u voću kao što su banane, mesu, živini i mlečnim proizvodima. Može je se naći i u raznom povrću, ali u manjim količinama. Iz histidina nastaje histamin.
Arginin amino kiselina (ljudski organizam je može sintetisati zavisno o stepenu razvoja i zdravstvenom statusu pojedinca). Arginin amino kiselinu nalazimo u mnogim prehrambenim namirnicama: čokolada, meso (svinjetina, teletina, divljač, morska hrana, pernate životinje), mlečni proizvodi i semenke. Amino kiselina arginin ima važnu ulogu u deobi ćelija, zaceljivanju rana, izlučivanju amonijaka iz tela, otpuštanju hormona i ima imunološku ulogu.

Važno je još opisati i sljedeće neesencijalne aminokiseline:
Tirozin amino kiselina je neurotransmiter i amino kiselina koja podstiče moždanu aktivnost. Najviše ga ima u mlečnim proizvodima, bananama, mahunama, avokadu, susamu i bademima.
On pospešuje pravilan rad štitne žlezde, hipofize, te podstiče oslobađanje hormona rasta i noradrenalina. Sprečava i potištenost, umor i razdražljivost... Suplemente L-tirozina najbolje bi bilo uzeti s obrokom koji obiluje ugljenim hidratima ili pre odlaska na spavanje.
Alanin amino kiselina učestvuje u metaboličkim putevima glikolize, glikoneogeneze i ciklusa limunske kiseline.
Glutamin amino kiselina - opširnije u posebnoj temi

100% BCAA 2:1:1

Spriječava razgradnju mišića Podstiče anabolizam - izgradnju mišićne mase Brži oporavak nakon treninga Daje više energije BioTechUsa 100% BCAA je formula sa maksimalnim potencijalom diznajnirana da pruži 5000 mg čiste slobodne forme amino kiselina L-Valina, L-Leucina i L-Izoleucina i na taj način spriječi bilo koju mogućnost katabolizma (razgradnje) vaših mišića.100% BCAA predstavlja prvu liniju odbrane od mogućeg katabolizma! Amino kiseline L-leucin, L-valin i L-izoleucin su tri najvažnije amino kiseline koje se nalaze u proteinima i čine razgranati lanac. Amino kiseline razgranatog lanca (BCAA) su dobile ime po svojoj jedinstvenoj hemijskoj strukturi. Sve amino kiseline razgranatog lanca su esencijalne amino kiseline i definisane kao takve, organizam nije u mogućnosti da ih proizvede, već se moraju unijeti putem ishrane. Prisustvo amino kiselina razgranatog lanca BCAA, tokom treninga spriječava razgradnju mišićnog tkiva i stimuliše proteinsku sintezu. Ova činjenica je veoma bitna jer je velika stimulacija sinteze proteina u mišićima mehanizam koji omogućava veći i brži rast mišića. Konzumiranje BCAA uz odgovarajući trening dovodi do mnogo veće fosforilacije enzima koji sintetišu (ugrađuju) proteine u mišić. Ovaj protein igra bitnu ulogu u inicijalnom koraku aktiviranja sinteze proteina u mišićima. Dobro je poznato da su amino kiseline odgovorne za sintezu proteina pa im odatle i naziv 'gradivni blokovi'. Posljednjih nekoliko godina naučnici su vršili mnoga istraživanja na BCAA pokušavajući da ustanove njihove antikataboličke potencijale (spriječavanje razgradnje mišića) i anaboličke (izgradnja mišića). Istraživanja su pokazala da su BCAA veoma bitna komponenta za efektivan rast mišića, proizvodnju energije i oporavak mišića nakon treninga. Preporučena upotreba: Pomješati jednu dozu (5g=1 dozer) sa minimum 250 ml vode ili nekog drugog napitka I koristiti 1-2 puta dnevno, prije, tokom ili nakon treninga. Ili bilo kad tokom dana, npr prije spavanja. Nutritivna vrijednost: Nutritivna vrijednost proizvoda 1 doza (5 g) 100 g Energija 84kJ/20kcal 1672 kJ/400 kcal Proteini 5 g 100 g Masti 0 g 0 g Ugljeni hidrati 0 g 0 g Aktivni sastojak   L-leucin 2,5 g 50 g L-izoleucin 1,25 g 25 g L-valin 1,25 g 25 g Upozorenje: Prije upotrebe konsultovati ljekara/nutricionistu. Ne preporučuje se osobama mlađim od 18 godina. Preporučene dnevne doze se ne smiju prekoračiti. Dodaci ishrani nisu zamjena raznovrsnoj ishrani. Napomena: preporučena upotreba propisana od strane srpskih nadležnih institucija može se razlikovati od preporučene upotrebe propisane od strane proizvođača.